• Chính sách công luôn đứng trước thách thức phân bổ nguồn lực công khan hiếm cho các mục tiêu cạnh tranh nhau gay gắt.
• Giảng viên mở đầu bằng năm mẩu chuyện triết học kinh điển nhằm gợi mở xung đột giữa quyền tài sản, phúc lợi và công lý.
• Bài toán cốt lõi là nhận diện khi nào hiệu quả và công bằng đối đầu nhau, và khi nào cả hai có thể cùng cải thiện.
• Hiệu lực (Effectiveness) đo lường mức độ đạt được mục tiêu dự kiến ban đầu của chính sách trong thực tế triển khai.
• Hiệu quả (Efficiency) đối chiếu kết quả đầu ra đạt được so với tổng nguồn lực công và chi phí xã hội đã bỏ ra.
• Hiệu quả kỹ thuật (Technical Efficiency) đòi hỏi tối đa hóa sản lượng đầu ra từ lượng đầu vào cố định hoặc ngược lại.
• Hiệu quả phân bổ (Allocative Efficiency) bảo đảm nguồn lực xã hội được đưa vào nơi tạo ra lợi ích ròng lớn nhất.
• Hiệu quả động (Dynamic Efficiency) xem xét việc đầu tư nguồn lực hôm nay tạo ra năng lực và lợi ích trong dài hạn.
• Chi phí cơ hội (Opportunity Cost) là giá trị của phương án thay thế tốt nhất bị bỏ qua khi đưa ra một quyết định.
• Bình đẳng (Equality) là sự ngang bằng về một khía cạnh đo lường cụ thể như quyền lợi, mức hỗ trợ hoặc kết quả đạt được.
• Công bằng (Equity) là sự chính đáng về mặt đạo lý trong việc phân phối lợi ích và chi phí cho từng thành viên xã hội.
• Công bằng ngang (Horizontal Equity) yêu cầu đối xử tương tự đối với những cá nhân hoặc nhóm có hoàn cảnh tương tự nhau.
• Công bằng dọc (Vertical Equity) đòi hỏi đối xử khác biệt có lý do chính đáng đối với những người có hoàn cảnh khác biệt.
• Chủ nghĩa vị lợi của Jeremy Bentham hướng đến việc tối đa hóa tổng phúc lợi xã hội mà không xét đến mức độ bất bình đẳng.
• Lý thuyết công lý của John Rawls đặt trọng tâm vào bức màn vô tri và ưu tiên tối đa hóa phúc lợi nhóm yếu thế nhất.
• Thuyết quyền thụ hưởng của Robert Nozick bảo vệ tính chính đáng của quá trình tạo lập và chuyển giao tài sản tự nguyện.
• Cách tiếp cận năng lực của Amartya Sen nhấn mạnh việc mở rộng cơ hội thực chất để con người đạt được trạng thái sống mong muốn.
• Phê phán của Michael Sandel cảnh báo sự xâm lấn của thị trường sẽ làm biến thoái phẩm giá và phá vỡ công bằng dân sự.
• Okun chỉ ra rằng chuyển giao thu nhập từ người giàu sang người nghèo tương tự mang nước bằng chiếc xô bị rò rỉ.
• Sự rò rỉ phát sinh từ chi phí hành chính quản lý, sự xói mòn động lực lao động và các phản ứng né tránh thuế.
• Nhiệm vụ của nhà phân tích chính sách là xác định mức độ rò rỉ chấp nhận được và tìm cách tối thiểu hóa thất thoát.
• Đánh giá tác động đòi hỏi phải so sánh kết quả thực tế với kịch bản phản thực khi chính sách không hề diễn ra.
• Các phương pháp thử nghiệm ngẫu nhiên (RCT) và gần thực nghiệm giúp bóc tách tác động thuần túy của chính sách can thiệp.
• Nghiên cứu của Banerjee cùng cộng sự (2017) cho thấy trợ cấp tiền mặt không làm giảm động lực lao động như lo ngại lý thuyết.
• Nghiên cứu của Cohen và Dupas (2010) chứng minh thu phí màn chống muỗi làm giảm nghiêm trọng khả năng tiếp cận của người nghèo.
• Nghiên cứu của Diamond cùng cộng sự (2019) chỉ ra việc kiểm soát giá thuê nhà bảo vệ người cũ nhưng làm giảm nguồn cung mới.
• Hendren và Sprung Keyser (2020) chỉ ra các chương trình đầu tư vào trẻ em nghèo mang lại giá trị biên ngân sách công (MVPF) vượt trội.